wat zijn nierstenen en hoe herkennen?

Wat zijn nierstenen?

- Nierstenen (ook nefrolithiasis of urolithiasis genoemd) ontstaan wanneer bepaalde stoffen zoals calcium, oxalaat, urinezuur of cystine in te hoge concentraties in de urine aanwezig zijn. Daardoor gaan ze samenklitten en kristallen vormen. In het begin zijn die microscopisch klein, maar geleidelijk aan nemen ze in volume toe, van enkele millimeters tot een echte steen die zelfs de hele nierkelk kan opvullen. 
Oorspronkelijk zitten de steentjes in de nier zelf, maar soms komen ze los en gaan ze met de urine mee in de urineleider. Kleine stenen kun je meestal gewoon uitplassen. Soms komen ze echter vast te zitten in de urinewegen en beletten ze de afvoer van de urine. Die blokkering en de pogingen van je lichaam om de steentjes te verwijderen, veroorzaken de typische niercrisis. 
Er zijn verschillende soorten nierstenen. Naargelang de samenstelling onderscheiden we: 
- Calciumstenen (75 - 85%), vaak is hiervoor een erfelijke aanleg, 
- Uraatstenen (5-8%), dikwijls erfelijk, soms geassocieerd met jicht (20%), 
- Stenen, gevormd na een infectie van de urinewegen (10-15%), 
- Cystinestenen, ongeveer 1% van alle nierstenen. 

Hoe kun je het herkennen? 

- Veel nierstenen veroorzaken geen klachten.  Grote stenen veroorzaken soms geen pijn, terwijl kleine hevige pijn kunnen uitlokken. Af en toe is er enkel een vage last in de flank. 

Een niercrisis is een plotse hevige pijn in de zij of in de buik die in golven optreedt. Ze straalt uit van de flank juist onder de ribbenboog schuin naar de onderbuik en soms tot in de liezen en de testikels. De aanval kan zo hevig zijn dat je niet kunt blijven stilzitten. Dit noemen we bewegingsdrang. Misselijkheid, braken en zweten komen vaak voor. Pijn bij het plassen komt voor als de steen in het onderste deel van de urineleider zit. Soms heb je voortdurend het gevoel dat je moet plassen (mictiedrang). Er kan ook bloed en etter in de urine aanwezig zijn. Bij een infectie kan koorts optreden. Stenen die in de nier vastzitten, kunnen leiden tot chronische pijn in de rug en infecties.